Emocje - Jak z nimi współpracować a nie walczyć?
„Najważniejszą rzeczą, której
możemy nauczyć się od swoich
emocji, jest to, aby pozwolić
im być” –Thich Nhat Hanh
CO TO SĄ EMOCJE?
Emocje są złożonymi stanami
psychicznymi i
fizjologicznymi, które
stanowią naszą reakcję na
ważne dla nas wydarzenia,
sytuacje lub myśli.
Subiektywne odczucie: Jest to to, co odczuwamy
wewnętrznie (np. radość, smutek, strach).
Reakcja fizjologiczna: Zmiany w ciele wywołane przez
emocje, takie jak przyspieszone bicie serca, zmiana
oddechu, napięcie mięśni, wyrzut adrenaliny.
Odpowiedź behawioralna/ekspresja: Sposób, w jaki
wyrażamy emocje na zewnątrz (np. mimika twarzy,
postawa ciała, ton głosu, podjęcie konkretnego
działania).
PO CO SĄ EMOCJE?
Pełnią kluczowe funkcje
adaptacyjne, które
pomagają nam przetrwać i
funkcjonować w świecie. Paul Ekman
wyróżnił 5
podstawowych
emocji – radość,
smutek, złość,
strach, wstręt.
Emocje przede wszystki - INFORMUJĄ!
pokazują, co dla nas ważne.
Strach sygnalizuje
zagrożenie.
Złość mówi, że ktoś
przekracza nasze
granice.
Radość pokazuje, co daje
nam satysfakcję.
MOTYWUJĄ DO DZIAŁANIA!
np. Lęk może sprawić, że
przygotujemy się lepiej do
egzaminu, a smutek zmobilizuje
do poszukania wsparcia.
REGULUJĄ ZACHOWANIE!
Pomagają podejmować decyzje
i reagować szybko w ważnych
sytuacjach (np. ucieczka w
obliczu zagrożenia).
WSZYSTKIE METODY ZARZĄDZANIA EMOCJAMI PRZEZ UNIKNIE ICH CZUCIA SĄ NIESKUTECZNE, BO KAŻDA EMOCJA W CIELE TO ENERGIA, KTÓRA MUSI FIZYCZNIE ODEJŚĆ POPRZEZ RUCH LUB SŁOWA.
JEŚLI NIE WIESZ, JAK JE
REGULOWAĆ, MOGĄ WPŁYWAĆ
NEGATYWNIE NA TWOJE DECYZJE,
RELACJE I ZDROWIE. SKUTECZNE
ZARZĄDZANIE EMOCJAMI TO NIE
KWESTIA SZCZĘŚCIA CZY SILNEJ
WOLI, LECZ UMIEJĘTNOŚĆ, KTÓRĄ
MOŻESZ ROZWIJAĆ.
Jak zatem okiełznać przeżywanie emocji?
Polegają na pracy z ciałem i bieżącym doświadczeniem, co pomaga obniżyć fizjologiczne
pobudzenie: Uważność (Mindfulness): Świadome i nieoceniające obserwowanie myśli, uczuć
i doznań w ciele w danym momencie. Pozwala to na stworzenie dystansu do emocji.
Techniki Oddechowe: Świadome, głębokie oddychanie przeponowe (zwłaszcza wydłużenie
wydechu) aktywuje przywspółczulny układ nerwowy, prowadząc do uspokojenia.
Ugruntowanie (Grounding): Skupienie uwagi na zmysłach, aby wrócić do "tu i teraz" (np.
technika 5-4-3-2-1, polegająca na nazwaniu 5 rzeczy, które widzisz, 4, które słyszysz,
3, które czujesz na ciele, 2, które czujesz, 1, którą smakujesz). Relaksacja Mięśni:
Techniki takie jak Progresywna Relaksacja Mięśni Jacobsona, polegające na napinaniu, a
następnie rozluźnianiu poszczególnych partii ciała, w celu zredukowania napięcia
fizycznego. Dbanie o Podstawy: Zapewnienie sobie wystarczającej ilości snu, zdrowej
diety oraz unikanie substancji psychoaktywnych (alkohol, narkotyki), które
destabilizują układ emocjonalny.
Kiedy nauczysz się zatrzymać na chwilę,
odetchnąć i NAZWAĆ TO, co CZUJESZ, zyskujesz
nad sobą KONTROLĘ. Dzięki temu łatwiej
podejmować DOBRE DECYZJE, NIE RANIĆ INNYCH
słowami, a przede wszystkim – ZADBAĆ O SIEBIE.
WARTO, bo SPOKÓJ i RÓWNOWAGA wewnętrzna to
ogromna siła.
